Działanie a bezczynność: liczba dla każdego wyboru
Doktorat vs. wejście na rynek pracy po licencjacie
Jeśli działasz
Zrobienie doktoratu
25%
Jeśli nie działasz
Wejście do branży po licencjacie
32%
Co najmniej jedna liczba jest oszacowaniem pośrednim, a nie zmierzonym odsetkiem żalu. Sposób wyliczenia każdej liczby opisujemy niżej.
Kariera
Ostatnio sprawdzono 2026-05-13
Jakość dowodów 4.0/5
Ocena recenzji w ośmiu wymiarach względem
rubryki jakości
. Każdy wymiar oceniony w skali 1–5.
D1 Weryfikacja źródeł
4/5
D2 Autorytet i niezależność źródeł
4/5
D3 Dokładność wskaźnika żalu
2/5
D4 Porównywalność źródeł
3/5
D5 Wzorzec Gilovicha
5/5
D6 Jakość tekstu
5/5
D7 Kompletność zastrzeżeń
5/5
D8 Jakość próby
4/5
Średnia4.0/5
Dane pośrednie: dla tej decyzji co najmniej jedna liczba pochodzi z miary pośredniej, takiej jak skutki, zadowolenie albo zamiar, albo z oszacowania redakcji, a nie z badania pytającego wprost o żal. Opisy obu stron poniżej mówią, jak powstała każda liczba.
Jeśli działasz
Zrobienie doktoratu
25%
25% doktorantów nie jest zadowolonych ze swojej decyzji o robieniu doktoratu (75% jest zadowolonych; badanie Nature 2019)
Doktoranci na całym świecie (ankieta Nature 2019)
retrospektywnie, ankieta w trakcie doktoratu
Jeśli nie działasz
Wejście do branży po licencjacie
32%
32% dorosłych Amerykanów z co najmniej licencjatem twierdzi, że z perspektywy czasu ukończyłoby więcej edukacji (Federal Reserve SHED)
Amerykańscy pracownicy ze stopniami licencjackimi w dziedzinach badawczo-pokrewnych
retrospektywnie, bez stałego horyzontu
Liczba dla każdego wyboru (miarę opisano na stronie)
Zrobienie doktoratuWejście do branży po licencjacie
25%32%
Powiązane decyzje
Semantycznie podobne decyzje — ten sam obszar, inne kompromisy.
Żadna ankieta nie zadaje posiadaczom doktoratu czystego pytania „czy żałujesz doktoratu?”, więc obie strony opierają się na pokrewnych wskaźnikach zastępczych. Po stronie działania ankieta Nature z 2019 roku wśród ponad 6300 doktorantów na świecie wykazała, że 75% było zadowolonych z decyzji o podjęciu doktoratu (a 71% z całego doświadczenia). Zostaje więc mniej więcej jedna czwarta osób niezadowolonych z tej decyzji. Osobna ankieta PayScale wśród 248 000 posiadaczy dyplomów w USA dodaje szerszy kontekst żalu z powodu studiów: około dwie trzecie zgłosiło jakiś żal związany ze studiami, a 27% wskazało kredyty studenckie jako największe zastrzeżenie. Publiczne omówienie tej ankiety nie rozbija wyników według poziomu dyplomu, więc nic nie mówi o samym doktoracie. Wartość 25% jest dopełnieniem odsetka zadowolenia, a nie bezpośrednim zliczeniem żalu, i pochodzi od obecnych doktorantów, a nie od absolwentów po latach.
Po stronie zaniechania ankieta SHED Rezerwy Federalnej z 2022 roku wykazała, że 32% dorosłych Amerykanów z co najmniej tytułem licencjata ukończyłoby więcej edukacji, gdyby mogli zdecydować ponownie, a tylko 9% ukończyłoby jej mniej albo w ogóle pominęłoby studia. Ten sygnał „więcej edukacji” to szeroka aspiracja do kształcenia podyplomowego, a nie życzenie dotyczące samego doktoratu: żadna ankieta nie wyodrębnia, ilu pracowników z samym licencjatem żałuje dokładnie tego, że nie zrobili doktoratu. Duży sondaż Gallupa o decyzjach edukacyjnych mierzył tylko kierunek studiów (36% zmieniłoby go), uczelnię (28%) i rodzaj dyplomu (12% uzyskałoby inny) i wyraźnie nie pytał o ilość ani poziom wykształcenia.
Czytane razem, oba wskaźniki zastępcze są bliskie, z niewielką przewagą pragnienia, by kształcić się dłużej (różnica działanie minus zaniechanie wynosi -0,07). Jest to w ogólnym zarysie zgodne z ustaleniem Gilovicha, że żal z zaniechania zwykle dominuje w długim okresie. Kontrast należy traktować jako z grubsza porównywalny, a nie dokładny, ponieważ obie liczby pochodzą z różnych ankiet mierzących różne konstrukty. Żal różni się też silnie zależnie od dziedziny: doktorzy nauk ścisłych i technicznych (STEM), którzy przechodzą do przemysłu, często zgłaszają duże zadowolenie i wynagrodzenie, a doktorzy nauk humanistycznych, którzy nie zdobyli etatu naukowego, zgłaszają wyraźnie więcej żalu. Wybór doktoratu pozostaje decyzją brzemienną w skutki i trudną do odwrócenia: pięciu do siedmiu lat utraconych dochodów i rozwoju kariery nie da się odzyskać, jeśli zamierzona ścieżka akademicka się nie ziści.
Źródła: działanie
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
2/2 źródeł niezależnie zweryfikowanych słowo w słowo z podanym źródłem
75% doktorantów było zadowolonych z decyzji o podjęciu doktoratu; dopełniające 25% nie było z niej zadowolone
Cytat
“"Overall, the results indicated that most PhD students were satisfied with their decision to pursue a PhD (75 percent) and were also generally satisfied with their PhD experience (71 percent)."
”
Dane źródłowe z
2019-11-13
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Ankieta Nature dla doktorantów z 2019 r. (przeprowadzona z Shift Learning), ponad 6 300 doktorantów na świecie. Raport podaje, że 75% było zadowolonych z decyzji o podjęciu doktoratu; wskaźnik żalu po stronie działania 0,25 jest bezpośrednim dopełnieniem tego zadowolenia z decyzji. To najbliższy dostępny bezpośredni pomiar potwierdzenia decyzji; dotyczy obecnych doktorantów, a nie ogólnokrajowo reprezentatywnej próby absolwentów z USA, więc traktuje się go jako wskaźnik zastępczy.
[2]CBS News (reporting PayScale 2019 survey) — Two-thirds of American employees regret their college degrees
Zweryfikowane
Źródło referencyjne
Ankieta PayScale z 2019 r. wśród 248 000 posiadaczy dyplomów z USA: około dwie trzecie zgłosiło jakiś żal związany ze studiami, a 27% wskazało kredyty studenckie jako główny powód do żalu
Cytat
“"two-thirds of employees report having regrets when it comes to their advanced degrees, according to a PayScale survey of 248,000 respondents this past spring that was released Tuesday. … About 27% of survey respondents listed student loans as their top misgiving, PayScale said."
”
Dane źródłowe z
2019-06-25
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Ankieta PayScale „Biggest College Regrets”, 248 000 respondentów z USA z co najmniej tytułem licencjata (kwiecień–maj 2019), według relacji CBS News. Około dwie trzecie zgłosiło jakiś żal związany ze studiami, a 27% wskazało kredyty studenckie jako główny powód do żalu. Artykuł CBS rozbija odpowiedzi „brak żalu” według kierunku studiów i pokolenia, a nie według poziomu dyplomu, i nie podaje liczby dotyczącej konkretnie doktoratu. Uwzględniono jako szeroki kontekst żalu z powodu dyplomu, a nie jako główny wskaźnik po stronie działania.
Źródła: bezczynność
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
2/2 źródeł niezależnie zweryfikowanych słowo w słowo z podanym źródłem
[1]Federal Reserve Board (SHED) — Economic Well-Being of U.S. Households in 2022 — Higher Education and Student Loans
Zweryfikowane
↗ 1 inny wpis
Raport rządowy
32% osób, które ukończyły co najmniej licencjat, z perspektywy czasu ukończyłoby więcej edukacji; tylko 9% osób, które poszły na studia, ukończyłoby mniej edukacji lub w ogóle by nie poszło
Cytat
“"32 percent of those who completed at least a bachelor's degree ... would have completed more education ... A far smaller 9 percent of people who went to college said that they would have completed less education or not gone to college if they could make their education decisions again."
”
Dane źródłowe z
2023-05-22
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Federal Reserve, Survey of Household Economics and Decisionmaking (SHED) 2022, opublikowane w maju 2023 r. Wskaźnik żalu po stronie zaniechania 0,32 to ustalenie SHED, że 32% osób z licencjatem lub wyższym tytułem ukończyłoby więcej edukacji, gdyby mogło zdecydować ponownie, czyli najbliższy bezpośredni pomiar „żałuję, że nie kształciłem się dalej”. To szerokie aspiracje dotyczące wykształcenia podyplomowego, a nie liczba dotycząca konkretnie doktoratu, dlatego wpis jest oznaczony jako oparty wyłącznie na wskaźniku zastępczym.
[2]Gallup — Half of U.S. Adults Would Change at Least One Education Decision
Zweryfikowane
↗ inne wpisy: 3
Badanie pierwotne
Spośród trzech decyzji edukacyjnych, o które pytał Gallup, 36% dorosłych z wykształceniem policealnym zmieniłoby kierunek studiów, 28% uczelnię, a 12% uzyskałoby inny rodzaj dyplomu
Cytat
“"Thirty-six percent of U.S. adults who pursued or completed a postsecondary degree would choose a different field of study. Significantly fewer (28%) would select a different institution, and 12% would obtain a different degree type."
”
Dane źródłowe z
2017-06-01
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Ankieta Gallupa wśród 89 492 dorosłych Amerykanów (29 czerwca 2016 – 26 marca 2017). Gallup pytał tylko o trzy decyzje: kierunek studiów, uczelnię i rodzaj dyplomu, a nie mierzył chęci uzyskania większej lub wyższej edukacji. Wartość 12% „uzyskałoby inny rodzaj dyplomu” to jedyna liczba istotna dla kwalifikacji podyplomowych; włączono ją jako kontekst ograniczający sygnał „większej edukacji” z SHED i sama w sobie nie jest odsetkiem „żałuję, że nie zrobiłem doktoratu”. Żadna ankieta nie mierzy bezpośrednio żalu z powodu niepodjęcia doktoratu.
Zastrzeżenia
Żaden ze wskaźników nie jest bezpośrednim badaniem "czy żałujesz robienia (lub nierobienia) doktoratu", więc ten wpis jest opublikowany wyłącznie na wskaźnikach zastępczych. Wartość 25% żalu po stronie działania to dopełnienie 75% doktorantów, którzy w badaniu Nature z 2019 r. oświadczyli, że są zadowoleni ze swojej decyzji o podjęciu doktoratu; badanie obejmuje obecnych doktorantów na całym świecie, a nie amerykańskich absolwentów po latach. Badanie żalu PayScale z 248 000 respondentów daje szeroki kontekst: około dwie trzecie amerykańskich posiadaczy dyplomów zgłosiło pewien żal związany ze studiami, przy czym 27% wskazało kredyty studenckie; publiczne raportowanie tego badania nie rozbija wyników według poziomu wykształcenia, więc nie jest miarą specyficzną dla doktoratu. Wartość 32% żalu po stronie zaniechania to ustalenie Federal Reserve SHED, że 32% dorosłych Amerykanów z co najmniej licencjatem ukończyłoby więcej edukacji z perspektywy czasu. To szeroka miara aspiracji do wyższego wykształcenia, a nie miara specyficzna dla doktoratów. Żadne badanie nie kwantyfikuje bezpośrednio, ilu pracowników wyłącznie z licencjatem żałuje, że nie zdobyło doktoratu; sondaż Gallupa o decyzjach edukacyjnych mierzył jedynie kierunek studiów, uczelnię i rodzaj dyplomu (12% zmieniłoby rodzaj dyplomu) i wyraźnie nie pytał o ilość edukacji. Ponieważ obie strony opierają się na sąsiednich wskaźnikach zastępczych, niewielka różnica działanie-minus-zaniechanie (-0,07) powinna być odczytywana jako "z grubsza porównywalne, z lekką przewagą życzenia, by zrobić więcej edukacji", a nie jako precyzyjne zestawienie. Żal różni się też ostro w zależności od dziedziny: doktorzy z dziedzin STEM przechodzący do przemysłu często zgłaszają wysokie zadowolenie, podczas gdy doktorzy z nauk humanistycznych, którzy nie zdobyli stanowisk na ścieżce ku profesurze, zgłaszają więcej żalu. Decyzja jest doniosła i trudna do odwrócenia: pięciu do siedmiu lat utraconego dochodu nie da się odzyskać, jeśli zamierzona ścieżka akademicka się nie zmaterializuje.