Wśród 147 najbliższych krewnych, którzy wyrazili zgodę na pobranie narządów, 4% powiedziało, że nie zgodziłoby się, gdyby mogło zdecydować jeszcze raz, według amerykańskiego badania wywiadowego Rodrigue, Cornell i Howarda na 285 najbliższych krewnych (Am J Transplant, 2008). Zdecydowana większość, 94%, powiedziała, że podjęłaby tę samą decyzję, a 2% nie miało zdania. Dane UNOS wskazują, że liczba zmarłych dawców narządów w USA po raz pierwszy przekroczyła 10 000 w 2017 roku (10 281 dawców), więc dziesiątki tysięcy najbliższych krewnych staje dziś co roku przed tą decyzją, zwykle pod ostrą presją czasu klinicznego i przy niewielkiej możliwości namysłu. Ograniczone warunki decyzji sprzyjają wątpliwościom po fakcie, niezależnie od kierunku wyboru, ale po stronie zgody takie wątpliwości są rzadkie.
Odmowa okazała się znacznie mniej trwała: spośród 138 najbliższych krewnych, którzy odmówili pobrania, 27% powiedziało, że teraz by się zgodziło, gdyby mogło zdecydować od nowa, a tylko 64% odmówiłoby ponownie, przy 9% niezdecydowanych. Ogólnokrajowy sondaż w Singapurze z 2021 roku (BMJ Open, n=973) pomaga wyjaśnić mechanizm: 68,1% respondentów było gotowych oddać własne narządy, ale tylko 51,8% zgodziłoby się na pobranie od krewnego. Ta różnica około 16 punktów pokazuje, że ludzie stosują wyższy próg wobec ciała krewnego niż własnego. Gdy to wahanie spotyka się później z dowodami na wartość dawstwa, odmowa staje się decyzją, którą ludzie najczęściej chcieliby cofnąć.
W modelu czasowym Gilovicha i Medveca zaniechanie zwykle rodzi trwalszy żal w długim okresie, a różnica tutaj (27% odmawiających zmieniających zdanie wobec 4% wyrażających zgodę) jest z tym wzorcem zgodna. Zastrzeżenie jest takie, że oba odsetki pochodzą z jednego badania amerykańskiego, które mierzyło niestabilność decyzji (czy zdecydowałbyś tak samo ponownie), a nie zwalidowaną skalę żalu, i z jednorazowego wywiadu, a nie z wieloletniej trajektorii. Wiarygodnym sygnałem jest asymetria: odmowa jest cofana mniej więcej siedem razy częściej niż zgoda. Dokładne odsetki należy czytać jako kierunkowe, a nie jako normy populacyjne.
Źródła: działanie
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
2/2 źródeł niezależnie zweryfikowanych słowo w słowo z podanym źródłem
[1]American Journal of Transplantation — The instability of organ donation decisions by next-of-kin and factors that predict it
Zweryfikowane
Recenzowane naukowo
Spośród 147 najbliższych krewnych, którzy wyrazili zgodę na pobranie, 6 (4%) powiedziało, że nie zgodziłoby się ponownie, 138 (94%) podjęłoby tę samą decyzję, a 3 (2%) nie miało zdania.
Cytat
“"Of the 147 next-of-kin donors, 138 (94%) would make the same decision again, 6 (4%) would not consent to donation and 3 (2%) were unsure."
”
Dane źródłowe z
2008-12-01
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Rodrigue JR, Cornell DL, Howard RJ (2008), Am J Transplant 8(12):2661-7, PMID 18853951. Amerykańskie badanie wywiadowe 285 najbliższych krewnych (147 dawców, 138 niedawców). Bezpośrednio mierzonym konstruktem jest niestabilność decyzji: wśród wyrażających zgodę 6/147 = 4% nie zgodziłoby się, gdyby mogło zdecydować jeszcze raz. Użyte wprost jako wskaźnik żalu po stronie działania 0,04. Zastępuje wcześniejszy odnośnik (PMID 21902727, holenderskie badanie odsetka zgód Jansen/van Leiden), który mierzył odsetki zgód rodzin, a nie żal wyrażających zgodę, i nie uzasadniał podanej wcześniej liczby 10%.
[2]United Network for Organ Sharing (UNOS) — Deceased organ donors in United States exceeded 10,000 for first time in 2017
Zweryfikowane
Raport rządowy
W 2017 r. liczba zmarłych dawców narządów w USA po raz pierwszy przekroczyła 10 000 (10 281 dawców), więc co roku przed decyzją o pobraniu staje kilkadziesiąt tysięcy najbliższych krewnych.
Cytat
“"During 2017, the number of deceased organ donors in the United States topped 10,000 for the first time, according to preliminary data from United Network for Organ Sharing (UNOS), which serves as the national Organ Procurement and Transplantation Network (OPTN) under federal contract. For the year, organs were recovered from 10,281 donors, representing a 3.1 percent increase over 2016 and an increase of 27 percent since 2007."
”
Dane źródłowe z
2018-01-09
Dostęp
2026-07-01
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Komunikat prasowy UNOS (9 stycznia 2018 r.) o krajowej liczbie zmarłych dawców. Użyty jako kontekst skali populacji: liczba zrealizowanych dawców zmarłych po raz pierwszy przekroczyła 10 000 w 2017 r. (10 281). Ponieważ zgodę wyraża tylko część zapytanych najbliższych krewnych, liczba rodzin, które faktycznie stają co roku przed decyzją o pobraniu, jest jeszcze większa niż liczba dawców. To źródło ustala wyłącznie skalę w USA i nie podaje odsetka żalu. Liczby o żalu pochodzą z pracy Rodrigue i in. (2008). Zastępuje wcześniejszy odnośnik (panel unos.org/data/transplant-trends), którego dosłowny fragment o "~10,000 families approached ... under significant time pressure" nie występował na tej stronie i nie dało się go zweryfikować jako tekst UNOS.
Źródła: bezczynność
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
1/2 źródeł niezależnie zweryfikowanych słowo w słowo z podanym źródłem
[1]American Journal of Transplantation — The instability of organ donation decisions by next-of-kin and factors that predict it
Recenzowane naukowo
Spośród 138 najbliższych krewnych, którzy odmówili zgody na pobranie, 37 (27%) powiedziało, że teraz by się zgodziło, 89 (64%) podjęłoby tę samą decyzję, a 12 (9%) nie miało zdania.
Cytat
“"Of the 138 next-of-kin nondonors, 89 (64%) would make the same decision again, 37 (27%) would consent to donation and 12 (9%) were unsure."
”
Dane źródłowe z
2008-12-01
Dostęp
2026-06-30
Obliczenie
Rodrigue JR, Cornell DL, Howard RJ (2008), Am J Transplant 8(12):2661-7, PMID 18853951. Amerykańskie badanie wywiadowe 285 najbliższych krewnych (147 dawców, 138 niedawców). Bezpośrednio mierzonym konstruktem jest niestabilność decyzji: wśród odmawiających 37/138 = 27% zgodziłoby się teraz, gdyby mogło zdecydować jeszcze raz. Użyte wprost jako wskaźnik żalu po stronie zaniechania 0,27. Odmawiający zmieniają decyzję znacznie częściej niż wyrażający zgodę (27% wobec 4%), co pokazuje asymetrię żalu, w której dominuje zaniechanie. Zastępuje wcześniejszy odnośnik (PMID 21902727, holenderskie badanie odsetka zgód Jansen/van Leiden), który mierzył odsetki zgód rodzin, a nie żal odmawiających, i nie uzasadniał poprzedniej liczby 28%.
[2]BMJ Open (PubMed Central) — Comparing organ donation decisions for next-of-kin versus the self: results of a national survey
Zweryfikowane
Recenzowane naukowo
68,1% jest gotowych oddać własne narządy, ale tylko 51,8% jest gotowych oddać narządy krewnego.
Cytat
“"Although 68.1% of participants were willing to donate their own organs, only 51.8% were willing to donate a relative's organs."
”
Dane źródłowe z
2021-11-01
Dostęp
2026-06-30
Weryfikacja
Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
Obliczenie
Liu i in. (2021), BMJ Open, ogólnokrajowe badanie w Singapurze, n=973 dorosłych. Badanie przekrojowe porównujące hipotetyczną gotowość oddania własnych narządów i narządów członka rodziny: 68,1% własnych wobec 51,8% krewnego. Ta różnica w gotowości pokazuje, że najbliżsi krewni systematycznie stawiają wyższą poprzeczkę ciału krewnego niż własnemu, co jest strukturalnym czynnikiem odmowy. Badanie mierzy jednak deklarowany zamiar, a nie żal po decyzji, więc dostarcza tylko kontekstu potwierdzającego, a nie samodzielnego wskaźnika żalu. Poprawka: usunięto wcześniej podane zdanie "16.1% would refuse a registered donor's wish", które nie występuje w tej pracy.
Zastrzeżenia
Oba wskaźniki żalu pochodzą z jednego amerykańskiego badania wywiadowego (Rodrigue i in. 2008, N=285 najbliższych krewnych), które mierzyło niestabilność decyzji (czy krewny dokonałby tego samego wyboru, gdyby mógł zdecydować jeszcze raz), a nie żal za pomocą walidowanej skali, więc liczby opisują odwrócenie decyzji, a to konstrukt bliski żalowi, lecz mu nieidentyczny. Wyniki mogą się różnić w systemach opt-out (Hiszpania, Walia, Francja), gdzie donacja jest domyślną opcją prawną, a odmowa wymaga aktywnego wyboru. Wywiad przeprowadzono jednorazowo po decyzji o donacji; to nie są wieloletnie podłużne trajektorie żalu, a asymetria (odmawiający odwracają decyzję znacznie częściej niż wyrażający zgodę) jest solidnym sygnałem, ale same odsetki nie są precyzyjne. Decyzja jest często podejmowana pod ostrą presją czasu w szpitalu, z ograniczoną możliwością namysłu. To kontekst proceduralny, który kształtuje żal niezależnie od merytorycznego wyboru. Dane UNOS i singapurska ankieta o gotowości dostarczają kontekstu skali i mechanizmu, ale nie samych wskaźników żalu.