Działanie a bezczynność: liczba dla każdego wyboru
Oddanie dziecka do adopcji czy samodzielne wychowywanie go
Jeśli działasz
Oddanie do adopcji
38%
Jeśli nie działasz
Samodzielne wychowanie
8,0%
Co najmniej jedna liczba jest oszacowaniem pośrednim, a nie zmierzonym odsetkiem żalu. Sposób wyliczenia każdej liczby opisujemy niżej.
Rodzina
Ostatnio sprawdzono 2026-05-02
Jakość dowodów 4.25/5
Ocena recenzji w ośmiu wymiarach względem
rubryki jakości
. Każdy wymiar oceniony w skali 1–5.
D1 Weryfikacja źródeł
5/5
D2 Autorytet i niezależność źródeł
4/5
D3 Dokładność wskaźnika żalu
3/5
D4 Porównywalność źródeł
3/5
D5 Wzorzec Gilovicha
5/5
D6 Jakość tekstu
5/5
D7 Kompletność zastrzeżeń
5/5
D8 Jakość próby
4/5
Średnia4.25/5
Dane pośrednie: dla tej decyzji co najmniej jedna liczba pochodzi z miary pośredniej, takiej jak skutki, zadowolenie albo zamiar, albo z oszacowania redakcji, a nie z badania pytającego wprost o żal. Opisy obu stron poniżej mówią, jak powstała każda liczba.
Jeśli działasz
Oddanie do adopcji
38%
38% matek biologicznych zgłasza znaczną żałobę 6 miesięcy po umieszczeniu (żałoba jako wskaźnik zastępczy żalu)
Młode matki biologiczne, które umieściły niemowlęta do adopcji przez 30 rezydencji macierzyńskich i agencji w 13 stanach USA
6 miesięcy po umieszczeniu
Jeśli nie działasz
Samodzielne wychowanie
8,0%
~7–8% rodziców zgłasza żal z posiadania dzieci (ogólny żal rodzicielski, najlepszy dostępny wskaźnik zastępczy)
Amerykańscy i niemieccy rodzice, ankiety populacyjne (wskaźnik zastępczy: żadne badanie nie ankietowało bezpośrednio rodziców, którzy rozważali oddanie dziecka i wybrali rodzicielstwo)
Przekrojowo; ankiety przeprowadzone wśród dorosłych Amerykanów ≥45 i dorosłych Niemców ≥18
Liczba dla każdego wyboru (miarę opisano na stronie)
Oddanie do adopcjiSamodzielne wychowanie
38%8,0%
Powiązane decyzje
Semantycznie podobne decyzje — ten sam obszar, inne kompromisy.
38% matek biologicznych, które oddają niemowlę do adopcji, zgłasza znaczną żałobę 6 miesięcy po umieszczeniu dziecka, czyli mniej więcej pięć razy częściej niż wynosi ogólny żal rodzicielski wśród osób, które wychowują swoje dzieci. Cushman, Kalmuss i Namerow (1993) odnotowali ten wynik w wielostanowej próbie 215 młodych matek biologicznych z 30 agencji w 13 stanach USA. Kolejne 27% zgłosiło w tym samym momencie „trochę” żałoby.
Żałoba bywa opóźniona i przewlekła, a nie ostra i potem przebyta. Madden i in. (2018), najnowsze z omawianych badań, przebadali 223 matki biologiczne z USA, których dzieci zostały umieszczone w latach 1993–2018. Średnie zadowolenie z oddania dziecka wyniosło 3,11 w pięciopunktowej skali, tuż powyżej środka. Im więcej lat minęło od umieszczenia, tym było niższe, więc niezadowolenie z czasem narastało, zamiast słabnąć. Wyższe zadowolenie przewidywały dwie zmienne: obecny kontakt z oddanym dzieckiem oraz praca w pełnym wymiarze. Żadna z nich nie jest dostępna dla wszystkich.
Starsze prace sięgają dalej wstecz. Kliniczne badanie Rynearsona z 1982 roku, oparte na małej próbie psychiatrycznej (n=20), wykazało, że tylko 30% matek oddających dziecko wyrażało spokój w związku z adopcją. Przegląd szerszej literatury autorstwa Askren i Bloom (1999) wskazał przewlekłą żałobę jako powracający wątek w badaniach z lat 1978–1994.
O rodzicach, którzy rozważali oddanie dziecka, a jednak je wychowali, prawie nie ma osobnych danych i nikt nigdy nie przebadał tej grupy bezpośrednio. Najlepszym przybliżeniem jest ogólny żal rodzicielski. Piotrowski (2021, PLOS ONE), łącząc dane z ankiet w USA i Niemczech, szacuje, że około 7–8% rodziców nie zdecydowałoby się na dzieci, gdyby mogli wybierać jeszcze raz. Węższą analogię daje badanie Turnaway: kobiety, którym odmówiono aborcji i które wychowały dziecko, zgłaszały po pięciu latach tylko 4% żalu. Te kobiety szukały jednak aborcji, a nie adopcji, co ogranicza porównanie. Żadna z tych liczb nie obejmuje rodziców biologicznych, którzy rozważali oddanie dziecka, a potem postanowili je wychowywać.
Ta asymetria przemawia za wzorcem, w którym dominuje działanie, zgodnie z ujęciem Gilovicha i Medvec. Decyzja o oddaniu dziecka wywołuje mierzalną, trwałą żałobę i niezadowolenie u znaczącej mniejszości. Wychowywanie dziecka, nawet niezaplanowanego, z czasem częściej prowadzi do przystosowania i akceptacji.
Czynniki zakłócające są poważne. Historia przymusu i otwartość adopcji silnie wpływają na wyniki. Współczesne dobrowolne adopcje otwarte, z utrzymanym kontaktem, dają wyraźnie lepsze rezultaty niż adopcje zamknięte, które dominowały w kohorcie z 1993 roku. Wskaźnik 0,38 dotyczy populacji, z której go uzyskano, czyli zróżnicowanej pod względem epoki i otwartości adopcji. W przypadku współczesnych dobrowolnych adopcji otwartych rzeczywisty odsetek jest niemal na pewno niższy.
Źródła: działanie
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
[1]Social Work / Cushman, Kalmuss & Namerow — Placing an Infant for Adoption: The Experiences of Young Birth Mothers
Recenzowane naukowo
38% matek biologicznych odczuwało „dużo żałoby” sześć miesięcy po przekazaniu dziecka; 27% „trochę” (n=215, wiele stanów USA)
Cytat
“"At 6 months after placement, 38% of the placer sample reported feeling a lot of grief, and 27% reported feeling some grief. Higher levels of grief were found in birth mothers whose babies went to foster placement prior to adoptive placement. The majority of birth mothers found signing the adoption papers to be one of the most difficult parts of the adoption process."
”
Dane źródłowe z
1993-05-01
Dostęp
2026-05-02
Obliczenie
Cushman, Kalmuss i Namerow (1993) przeprowadzili wywiady z 215 młodymi kobietami, które oddały niemowlęta przez 30 domów matki i dziecka oraz agencji w 13 stanach, co jest największą współczesną wielostanową próbą matek biologicznych z tamtego czasu. Sześć miesięcy po przekazaniu 38% zgłosiło „dużo żałoby”, a 27% „trochę”, więc łącznie 65% przeżywało znaczną żałobę. Jako wskaźnik strony działania przyjmujemy „dużo żałoby” (38%), bo najlepiej oddaje trwałe cierpienie, a nie przejściowy smutek. Horyzont sześciu miesięcy może zaniżać wartości dożywotnie: Madden i in. (2018) stwierdzili, że zadowolenie dalej spadało z czasem, a szersza literatura o przewlekłej żałobie (przegląd Askren i Bloom 1999) wskazuje trwałą żałobę u 40–50% matek biologicznych w różnych badaniach. Żałoba jest tu wskaźnikiem zastępczym żalu; żałoba i zadowolenie są empirycznie odrębne, ale w tej populacji skorelowane.
[2]Families in Society / Madden, Ryan, Aguiniga, Killian & Romanchik — The Relationship Between Time and Birth Mother Satisfaction With Relinquishment
Recenzowane naukowo
Średnia ocena zadowolenia z oddania dziecka 3,11 w skali 1–5; zadowolenie malało wraz z czasem od przekazania (n=223 matek biologicznych z USA)
Cytat
“"On a scale of 1 to 5, participants reported a mean satisfaction with relinquishment score of 3.11. Time since relinquishment, age of the respondent, education level, and income had a significant inverse relationship with birth mothers' satisfaction to place their child for adoption. The more time that has passed since the birth mothers placed their child, the less overall satisfaction some birth mothers felt."
”
Dane źródłowe z
2018-06-01
Dostęp
2026-05-02
Obliczenie
Madden i in. (2018) przebadali 223 współczesne matki biologiczne z USA, które oddały niemowlę w ciągu ostatnich 25 lat; n=223 jest podstawą źródła dodatkowego. Średnia ocena zadowolenia 3,11/5 i jej odwrotna zależność od czasu potwierdzają, że ostry odsetek żałoby 38% z Cushman 1993 się utrzymuje i może narastać w długim okresie. Badanie nie podaje binarnego wskaźnika żalu, ale potwierdza kierunek. Dwa predyktory wyższego zadowolenia, obecny kontakt z oddanym dzieckiem i praca w pełnym wymiarze, występowały tylko u części respondentek, co sugeruje, że 38% jest ostrożnym oszacowaniem dla szerszej populacji matek biologicznych.
Źródła: bezczynność
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
[1]PLOS ONE / Piotrowski — How many parents regret having children and how it is linked to their personality and health: Two studies with national samples in Poland
Recenzowane naukowo
7–8% rodziców w badaniach populacyjnych w USA i Niemczech zgłosiło żal z powodu posiadania dzieci
Cytat
“"On the basis of the surveys conducted in the US and in Germany, it was assumed that the percentage of parents regretting having a child could be around 7–8%."
”
Dane źródłowe z
2021-07-22
Dostęp
2026-05-02
Obliczenie
Piotrowski (2021) syntetyzuje wcześniejsze dowody z ankiet w USA i Niemczech, dochodząc do częstości żalu rodzicielskiego 7–8% w próbach populacji ogólnej. To niedoskonały wskaźnik zastępczy dla strony zaniechania: mierzy żal wśród wszystkich rodziców, a nie w konkretnej podgrupie tych, którzy rozważali oddanie dziecka i zdecydowali się je wychowywać. Żadne recenzowane badanie nie mierzyło żalu wśród rodziców biologicznych, którzy rozważali adopcję i ją odrzucili. Badanie Turnaway (Foster i in. 2020) przytoczono jako częściową analogię: 4% kobiet, którym odmówiono aborcji i które donosiły ciążę, wyraziło żal po 5 latach, ale te kobiety szukały aborcji, a nie adopcji. Jako główny wskaźnik dla zaniechania przyjmujemy 0,08 (środek zakresu 7–8%). Prawdziwy odsetek dla rodziców, którzy konkretnie rozważali adopcję przed decyzją o wychowaniu dziecka, nie został zmierzony; może przekraczać 8%, jeśli ich okoliczności (ambiwalencja, ograniczone zasoby, presja społeczna) systematycznie różnią się od populacji ogólnej.
[2]ANSIRH / University of California, San Francisco — The Turnaway Study↗ 1 inny wpis
Badanie pierwotne
W 5 lat po odmowie aborcji 96% kobiet, które donosiły ciążę, wskazało, że cieszy się z zatrzymania ciąży (4% żalu)
Cytat
“"By five years after being denied an abortion, 96% of women turned away indicated they were glad they had kept their pregnancies. One week after being turned away, 60% of the women expressed happiness over their pregnancies. Right after the baby was born, 88% of women no longer wished they had had an abortion."
”
Dane źródłowe z
2022-06-15
Dostęp
2026-05-02
Obliczenie
Badanie Turnaway objęło obserwacją ok. 1 000 kobiet w 30 placówkach w USA; podgrupa odesłanych (ok. 231 kobiet, którym odmówiono aborcji) jest właściwym porównaniem. Tylko ok. 9% z nich wybrało adopcję, większość wychowywała dziecko. Wartość żalu 4% po 5 latach to najniższa granica dla strony zaniechania, ale te kobiety szukały aborcji, a nie adopcji, więc punkt odniesienia jest nieprecyzyjny. Przytaczamy Turnaway jako potwierdzający dolny pułap, pokazujący podobnie niski żal z zaniechania, a jako główny przyjmujemy wynik Piotrowskiego 7–8%.
Zastrzeżenia
Dowody po obu stronach są głęboko asymetryczne. Strona działania (oddanie) ma dedykowaną literaturę obejmującą 40+ lat, ze spójną dokumentacją żałoby, straty i obniżonej satysfakcji w wielu krajach i projektach badawczych. Strona zaniechania (wychowanie dziecka, którego oddanie się rozważało) nie ma niemal żadnej dedykowanej literatury: żadne recenzowane badanie nie zmierzyło bezpośrednio żalu wśród kobiet, które rozważały adopcję i wybrały rodzicielstwo. Wskaźnik 0,08 po stronie zaniechania jest zapożyczony z ankiet populacji ogólnej o żal rodzicielski (Piotrowski 2021), a większość ankietowanych nigdy nie rozważała adopcji. Badanie Turnaway dostarcza częściowej analogii (kobiety, którym odmówiono aborcji i które urodziły), ale te kobiety szukały aborcji, nie adopcji, a konteksty istotnie się różnią. Wskaźnik po stronie działania (0,38) to bezpośrednio raportowana liczba „dużo żałoby” z Cushman, Kalmuss & Namerow (1993), wielostanowej próby USA 215 matek biologicznych 6 miesięcy po umieszczeniu. Żałoba jest wskaźnikiem zastępczym żalu, a nie samym żalem; oba konstrukty są empirycznie powiązane, ale odrębne. Madden i in. (2018) stwierdzili, że satysfakcja dalej spadała z upływem czasu, co sugeruje, że 0,38 jest raczej dolną granicą niż górną dla niezadowolenia w skali życia. Rynearson (1982) ustalił 70% dyskomfortu w małej psychiatrycznej próbie ambulatoryjnej (n=20); ta liczba nie jest używana jako wskaźnik z powodu poważnej stronniczości selekcji, ale potwierdza, że trwała żałoba w tej populacji jest dobrze udokumentowana. Trzy strukturalne czynniki zakłócające rzutują na to porównanie. Po pierwsze, historia przymusu: wiele matek biologicznych (szczególnie tych, które oddały dziecko przed latami 90.) zgłasza presję ze strony rodziny lub agencji; przymus jest najsilniejszym predyktorem gorszych wyników, więc badania historyczne zawyżają żal w porównaniu z dzisiejszymi dobrowolnymi adopcjami. Po drugie, otwartość adopcji: współczesne adopcje otwarte z trwającym kontaktem dają istotnie lepsze wyniki niż adopcje zamknięte (Cushman i in. 1997; Madden i in. 2018); liczba 0,38 pochodzi z czasów, gdy adopcja otwarta była mniej powszechna. Po trzecie, badanie podłużne Namerow i in. wśród matek nastoletnich wykazało, że kobiety wychowujące dziecko zgłaszały po 4 latach wyższy żal niż te, które je oddały. To ustalenie wspierałoby dominację zaniechania, ale dotyczyło kohorty ciąż nastoletnich i nie zostało zreplikowane we współczesnych próbach dorosłych. Anonimowe oddanie noworodka w bezpiecznym miejscu (okno życia) to odrębna, rzadko badana droga, której żaden z tych zbiorów danych nie obejmuje.