Działanie a bezczynność: liczba dla każdego wyboru
Studiowanie na uczelni prywatnej vs wybór porównywalnej uczelni publicznej
Jeśli działasz
Uczelnia prywatna
17%
Jeśli nie działasz
Uczelnia publiczna
14%
Co najmniej jedna liczba jest oszacowaniem pośrednim, a nie zmierzonym odsetkiem żalu. Sposób wyliczenia każdej liczby opisujemy niżej.
Kariera
Ostatnio sprawdzono 2026-05-01
Jakość dowodów 4.38/5
Ocena recenzji w ośmiu wymiarach względem
rubryki jakości
. Każdy wymiar oceniony w skali 1–5.
D1 Weryfikacja źródeł
5/5
D2 Autorytet i niezależność źródeł
4/5
D3 Dokładność wskaźnika żalu
2/5
D4 Porównywalność źródeł
5/5
D5 Wzorzec Gilovicha
5/5
D6 Jakość tekstu
5/5
D7 Kompletność zastrzeżeń
5/5
D8 Jakość próby
4/5
Średnia4.38/5
Dane pośrednie: dla tej decyzji co najmniej jedna liczba pochodzi z miary pośredniej, takiej jak skutki, zadowolenie albo zamiar, albo z oszacowania redakcji, a nie z badania pytającego wprost o żal. Opisy obu stron poniżej mówią, jak powstała każda liczba.
Jeśli działasz
Uczelnia prywatna
17%
17% absolwentów prywatnych uczelni mówi, że ich dyplom nie był wart kosztu finansowego (wskaźnik zastępczy)
Dorośli Amerykanie, którzy uczęszczali do prywatnej nonprofitowej czteroletniej uczelni, ogólnokrajowo reprezentatywnie
retrospektywnie, bez stałego horyzontu
Jeśli nie działasz
Uczelnia publiczna
14%
14% absolwentów publicznych uczelni mówi, że ich dyplom nie był wart kosztu finansowego (wskaźnik zastępczy)
Dorośli Amerykanie, którzy uczęszczali do publicznej czteroletniej uczelni, ogólnokrajowo reprezentatywnie
retrospektywnie, bez stałego horyzontu
Liczba dla każdego wyboru (miarę opisano na stronie)
Uczelnia prywatnaUczelnia publiczna
17%14%
Powiązane decyzje
Semantycznie podobne decyzje — ten sam obszar, inne kompromisy.
Tylko 17% absolwentów uczelni prywatnych nie odczuło jeszcze finansowego zwrotu ze swojego dyplomu, wobec 14% absolwentów uczelni publicznych, według ankiety Pew Research Center z 2014 roku wśród 2002 dorosłych Amerykanów. Różnica wynosi trzy punkty procentowe, czyli mieści się w granicach błędu, co czyni ten wynik jednym z najczystszych przykładów „zrównoważonego” rezultatu w literaturze o żalu. To pytanie o zwrot dotychczasowy, a nie bezpośrednia pozycja o żal typu „czy było warto za tę cenę”. Spośród 17% absolwentów uczelni prywatnych bez zwrotu jeszcze kolejne 5% powiedziało Pew, że spodziewa się zwrotu z wykształcenia w przyszłości, więc zostaje tylko około 12% tych, którzy powiedzieli, że się nie zwróci, albo nie byli pewni (około 7% wśród absolwentów uczelni publicznych). Obie grupy w przytłaczającej większości zgłaszają, że studia się opłaciły, i żadna z nich nie wykazuje trwałego, narastającego żalu, który Gilovich i Medvec wiążą ze stroną zaniechania w większości długoterminowych dylematów.
Użytecznym potwierdzającym punktem odniesienia jest ankieta Strada-Gallup Education Consumer Pulse, obejmująca około 90 000 dorosłych Amerykanów: 28% respondentów powiedziało, że wybrałoby inną instytucję, gdyby mogło zdecydować ponownie, wobec 36%, którzy wybraliby inny kierunek studiów. Ankieta nie rozbija wyników według uczęszczania do uczelni publicznej lub prywatnej, więc nie może potwierdzić ani obalić asymetrii między nimi. Sugeruje jednak, że żal z powodu wyboru instytucji jest realny, ale drugorzędny wobec żalu z powodu wyboru kierunku, co jest zgodne z ustaleniem Pew, że różnica między uczelniami publicznymi a prywatnymi jest na tyle mała, że mieści się w granicach błędu.
Trzy ograniczenia wpływają na sposób czytania tego wpisu. Po pierwsze, dane podstawowe pochodzą z 2013 roku, sprzed najbardziej stromej fazy wzrostu czesnego na uczelniach prywatnych i ekspansji zadłużenia studenckiego pod koniec lat 2010. Współcześni absolwenci z większymi długami z uczelni prywatnych mogą wykazywać większą asymetrię. Po drugie, obie liczby mierzą zadowolenie z perspektywy czasu w populacji, która ukończyła studia. Brakuje studentów, którzy zapisali się na uczelnie prywatne i nie ukończyli studiów, a którzy prawdopodobnie zgłaszają wyższy żal. Po trzecie, ten wpis dotyczy Stanów Zjednoczonych, gdzie istnieje ostry podział kosztowy między uczelniami publicznymi a prywatnymi. W większości Europy różnica finansowa i prestiżowa między prywatnym a publicznym szkolnictwem wyższym jest ułożona inaczej, a te liczby nie przenoszą się na tamte warunki.
Źródła: działanie
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
[1]Pew Research Center — Public and private college grads about equal in satisfaction with their lives
Badanie pierwotne
83% absolwentów uczelni prywatnych i 86% absolwentów uczelni publicznych stwierdziło, że ich wykształcenie już się opłaciło
Cytat
“"Roughly equal shares of 83% among private school graduates and 86% among public school graduates said they had already seen a payoff."
”
Dane źródłowe z
2014-05-19
Dostęp
2026-05-01
Obliczenie
Badanie Pew Research na 2 002 dorosłych Amerykanach, przeprowadzone w dniach 7–27 października 2013 roku. Wskaźnik zastępczy po stronie działania wyliczono jako 1 − 0,83 = 0,17 (17% absolwentów uczelni prywatnych nie zauważyło jeszcze finansowego zwrotu z wykształcenia). To odczucie zwrotu dotychczasowego, a nie bezpośredni pomiar żalu typu „czy było warto za tę cenę”. Te 17% to nie same osoby niezadowolone: Pew podaje, że kolejne 5% absolwentów uczelni prywatnych „oczekuje, że wykształcenie zwróci się w przyszłości”, więc odsetek tych, którzy mówią, że się nie zwróci albo nie wiedzą, to reszta, czyli około 12%. Badanie objęło wszystkich absolwentów uczelni, a wyboru między uczelnią prywatną a publiczną nie kontrolowano. Liczebności podgrup respondentów z uczelni prywatnych i publicznych w próbie n=2 002 nie są podane osobno; margines błędu dla podgrup jest szerszy niż około ±2,5 pp podany dla całej próby.
[2]Gallup / Strada Education Network — Half of U.S. Adults Would Change at Least One Education Decision↗ inne wpisy: 3
Badanie pierwotne
51% dorosłych Amerykanów zmieniłoby przynajmniej jeden aspekt swojej ścieżki edukacyjnej; 28% wybrałoby inną uczelnię
Cytat
“"Approximately half of all U.S. adults who pursued or completed a postsecondary degree would change at least one aspect of their education experience if they could do it all over again, including their major or field of study, the institution they attended, or the type of degree they obtained. … Significantly fewer (28%) would select a different institution, and 12% would obtain a different degree type."
”
Dane źródłowe z
2017-06-01
Dostęp
2026-05-01
Obliczenie
Badanie Strada-Gallup Education Consumer Pulse, około 90 000 dorosłych Amerykanów, od czerwca 2016 do marca 2017. Raport nie podaje osobno odsetków żalu dla czteroletnich uczelni prywatnych i publicznych; wykorzystano go tutaj jako potwierdzenie, że żal z powodu wyboru uczelni istnieje, ale ustępuje żalowi z powodu wyboru kierunku.
Źródła: bezczynność
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
[1]Pew Research Center — Public and private college grads about equal in satisfaction with their lives
Badanie pierwotne
83% absolwentów uczelni prywatnych i 86% absolwentów uczelni publicznych stwierdziło, że ich wykształcenie już się opłaciło
Cytat
“"Roughly equal shares of 83% among private school graduates and 86% among public school graduates said they had already seen a payoff."
”
Dane źródłowe z
2014-05-19
Dostęp
2026-05-01
Obliczenie
To samo badanie Pew z lat 2013/2014 co po stronie działania (n = 2 002). Wskaźnik zastępczy po stronie zaniechania wyliczono jako 1 − 0,86 = 0,14 (14% absolwentów uczelni publicznych nie zauważyło jeszcze finansowego zwrotu z wykształcenia). To odczucie zwrotu dotychczasowego, a nie bezpośredni pomiar żalu typu „czy było warto za tę cenę”. Kolejne 7% absolwentów uczelni publicznych „oczekuje, że wykształcenie zwróci się w przyszłości”, więc odsetek tych, którzy mówią, że się nie zwróci albo nie wiedzą, to reszta, czyli około 7%. Liczebności podgrup respondentów z uczelni prywatnych i publicznych w próbie n=2 002 nie są podane osobno; margines błędu dla podgrup jest szerszy niż około ±2,5 pp podany dla całej próby.
[2]Gallup / Strada Education Network — Half of U.S. Adults Would Change at Least One Education Decision↗ inne wpisy: 3
Badanie pierwotne
51% dorosłych Amerykanów zmieniłoby przynajmniej jeden aspekt swojej ścieżki edukacyjnej; 36% wybrałoby inny kierunek studiów; 28% wybrałoby inną uczelnię
Cytat
“"Approximately half of all U.S. adults who pursued or completed a postsecondary degree would change at least one aspect of their education experience if they could do it all over again, including their major or field of study, the institution they attended, or the type of degree they obtained. … Thirty-six percent of U.S. adults who pursued or completed a postsecondary degree would choose a different field of study. Significantly fewer (28%) would select a different institution, and 12% would obtain a different degree type."
”
Dane źródłowe z
2017-06-01
Dostęp
2026-05-01
Obliczenie
Te 28%, którzy wybraliby inną uczelnię, obejmują wszystkie zmiany typu uczelni i nie dotyczą wyłącznie przejścia z publicznej na prywatną. Wykorzystano to tutaj, by pokazać, że żal z powodu wyboru uczelni istnieje, ale ustępuje żalowi z powodu kierunku.
Zastrzeżenia
Obie strony czerpią z tej samej ankiety Pew 2014, czyniąc porównanie wewnętrznie spójnym, ale ta ankieta mierzyła, czy absolwenci „dostrzegli korzyść” ze swojego wykształcenia do tej pory, a nie czy żałowali wyboru lub uznali go za wart kosztów finansowych. Ponieważ niewielka część dodatkowo spodziewa się korzyści w przyszłości, nagłówkowe wartości „jeszcze bez korzyści” zawyżają grupę, która aktywnie uważa, że dyplom się nie opłaci. 3-punktowa luka jest w marginesie błędu ankiety (około plus minus 2,5 pp dla pełnej próby) i nie powinna być czytana jako dowód, że absolwenci uniwersytetów prywatnych żałują swojego wyboru bardziej; uczciwe odczytanie jest takie, że wskaźniki satysfakcji są statystycznie nierozróżnialne. Dane pochodzą z 2013 r. i poprzedzają przyspieszenie czesnego w prywatnych instytucjach z lat 2015–2025 i wzrost zadłużenia studenckiego; obecne wskaźniki żalu w prywatnych instytucjach mogą być wyższe. Stronniczość selekcji jest największym czynnikiem zafałszowującym: studenci uczęszczający na uniwersytety prywatne różnią się systematycznie od odpowiedników z uniwersytetów publicznych pod względem dochodu rodziny, przygotowania akademickiego i sieci zawodowych, więc każda różnica wynikowa może odzwierciedlać te wcześniej istniejące przewagi, a nie typ szkoły. Ankieta Strada-Gallup pokazuje, że żal z powodu wyboru uczelni (28%) jest mniejszy niż żal z powodu kierunku studiów (36%), co sugeruje, że to, co absolwent studiował, ma większe znaczenie niż typ uczelni, choć ankieta nie podaje osobno wskaźników żalu dla uczelni publicznych i prywatnych. Zakres geograficzny jest ograniczony do USA; w Wielkiej Brytanii, większości Europy kontynentalnej i Australii rozróżnienie między prywatnym a państwowym uniwersytetem niesie inną wagę finansową i społeczną, której te ankiety nie uchwytują.