Jakość dowodów 4.75/5
Ocena recenzji w ośmiu wymiarach względem rubryki jakości . Każdy wymiar oceniony w skali 1–5.
- D1 Zakotwiczenie w źródłach
- 5/5
- D2 Autorytet źródeł
- 5/5
- D3 Arytmetyka
- 4/5
- D4 Niepewność
- 4/5
- D5 Zakres
- 5/5
- D6 Tekst
- 5/5
- D7 Uczciwość co do percepcji
- 5/5
- D8 Kompletność zastrzeżeń
- 5/5
● twoje czynniki — kliknij to ryzyko ▾ aby ujawnić
- Twoje czynniki
≈ Tak samo prawdopodobne jak
Postrzegane
Trzęsienia ziemi są stałym elementem relacji o katastrofach i filmów katastroficznych. Chapman Survey of American Fears (Fala 10, 2024) pyta konkretnie o „niszczycielskie trzęsienie ziemi" i wykazuje, że 30,3% dorosłych w USA jest przestraszonych lub bardzo przestraszonych. To plasuje je w środkowym poziomie lęków przed katastrofami naturalnymi, poniżej tornad (34,7%) i powyżej huraganów (29,8%). Lęk jest silnie uwarunkowany geograficznie: mieszkańcy Kalifornii, Japonii i Chile skłonni są traktować trzęsienia ziemi jako żywe, codzienne założenie, podczas gdy mieszkańcy śródlądowych regionów o stabilnej skorupie traktują je jako w zasadzie fikcyjne.
Szacunek przybliżony: 30,3% dorosłych Amerykanów zgłasza strach lub silny strach przed niszczycielskim trzęsieniem ziemi (Chapman Survey 2024)
Rzeczywiste
~30 000 zgonów w trzęsieniach ziemi rocznie (długookresowa średnia światowa, 1900-2025)
cały świat
Pokaż obliczenia
Przyjęto ~30 000 zgonów w trzęsieniach ziemi rocznie jako długoterminową średnią światową, opartą na bazie CATDAT Daniella (~2,32 miliona zgonów w trzęsieniach ziemi w latach 1900–2015, zakres 2,18–2,63 mln) i skorygowaną nieznacznie w górę o dodatki po 2015 roku: sekwencję w Nepalu 2015, trzęsienia ziemi w Türkiye i Syrii w 2023 roku (~60 000 zgonów) oraz rekord z 2025 roku. Na długoterminową średnią wpływa głównie garść katastrofalnych zdarzeń: Tangshan 1976 (~242 000), Haiti 2010 (~226 000 w zestawieniu USGS, do ~316 000 według danych rządu Haiti), Sumatra 2004 (~298 000 wraz z częścią związaną z tsunami), Haiyuan 1920 (~180 000–273 000) i Kantō 1923 (~143 000). Okno ma ogromne znaczenie: okno 115-letnie daje ~20 000 rocznie, a okno wyśrodkowane na latach 2004–2010 wyraźnie ponad 50 000 rocznie. Po podzieleniu przez światową populację ~8 miliardów i skumulowaniu przez 60 lat życia dorosłego wychodzi liczba rzędu wielkości ~1 na 3 800. Przedział niepewności odzwierciedla wybór okna, a nie szum próbkowania, a główna liczba jest średnią dla dorosłego na świecie, zob. zastrzeżenia.
Zastrzeżenia: Wartość globalnej średniej to znacznik skali, a nie szacunek osobisty. Śmierteln…
Wartość globalnej średniej to znacznik skali, a nie szacunek osobisty. Śmiertelność z trzęsień ziemi należy do najbardziej heterogenicznych ryzyk na tej stronie: twoje rzeczywiste roczne ryzyko zależy niemal całkowicie od tego, w pobliżu której granicy płyt tektonicznych mieszkasz i w jakim budynku śpisz. Mieszkaniec Warszawy, Sztokholmu czy Johannesburga ma praktycznie zerowe życiowe ryzyko śmierci w trzęsieniu ziemi; mieszkaniec miasta o zabudowie murowanej w południowej Turcji, północnym Iranie czy górzystym Afganistanie ma życiowe ryzyko wielokrotnie wyższe niż globalna średnia. Istnieje też znaczące pokrywanie się z wpisem Likelier o tsunami: zdarzenia Sumatra 2004 i Tōhoku 2011 są liczone zarówno w długookresowych sumach trzęsień ziemi, jak i tsunami, ponieważ pierwotne trzęsienie i wtórne tsunami zabiły ludzi w nakładających się oknach czasowych. CATDAT Daniella przypisuje ~28% zgonów z trzęsień ziemi stulecia efektom wtórnym (tsunami, osuwisko, pożar), więc te dwa wpisy lęków należy odczytywać jako częściowo się pokrywające, a nie addytywne.
Jak zmienia się ryzyko
Główna wartość uśrednia bardzo różne sytuacje. Oto jak prawdopodobieństwo zmienia się w zależności od scenariusza lub kontekstu:
1 na 3846
Wartość bazowa dla przeciętnego dorosłego na świecie; prawie nikt nie żyje faktycznie przy takim poziomie ryzyka.
1 na 500
Wysoka sejsmiczność, duża ekspozycja. Japonia i Chile obniżają tę liczbę dzięki przepisom budowlanym; Indonezja i Filipiny podwyższają ją przez podatną na wstrząsy zabudowę mieszkaniową i narażenie na tsunami.
1 na 333
Trzęsienie ziemi w Turcji i Syrii w 2023 roku (~60 000 zgonów) to najnowsze przypomnienie, że jest to najbardziej śmiercionośny pas na świecie w przeliczeniu na mieszkańca; duże zdarzenia powtarzają się w skali wielu dekad, a w zabudowie dominuje mur.
1 na 100 000
Praktycznie brak istotnego ryzyka zgonu w trzęsieniu ziemi w przeliczeniu na osobę w ciągu życia. Ryzyko tła pochodzi wyłącznie z rzadkich zdarzeń śródpłytowych.
Długość i odcień paska porządkują te scenariusze względem siebie, a nie wobec innych zagrożeń. Dokładne prawdopodobieństwa podano obok każdego z nich.
Powiązane ryzyka
Inne ryzyka o podobnej tematyce — do odkrywania powiązanych obaw.
Śmierć z głodu
Jakie jest prawdopodobieństwo śmierci z powodu głodu lub niedoboru wody wywołanego suszą?
Śmierć w zamieci
Jakie jest prawdopodobieństwo śmierci w czasie silnej burzy śnieżnej lub zamieci?
Wybierz rywala
W oknie 1900–2025 trzęsienia ziemi zabiły na świecie mniej więcej 2,3 do 2,7 miliona ludzi, według bazy CATDAT Daniella w KIT, najstaranniej zrekonstruowanego długoterminowego zbioru danych o śmiertelności z powodu trzęsień ziemi, jaki ukazał się drukiem. Daje to długoterminową średnią gdzieś między 20 000 a 30 000 zgonów rocznie, zdominowaną przez garść katastrofalnych zdarzeń: Tangshan 1976 (~242 000), Haiti 2010 (~226 000 w zestawieniu USGS), Sumatra 2004 (~298 000 wraz z tsunami), Haiyuan 1920, Kantō 1923 i Türkiye i Syria 2023 (~60 000). Po podzieleniu przez osiem miliardów ludzi i skumulowaniu przez 60 lat dorosłego życia globalna liczba rzędu wielkości wynosi około 1 na 3 800 w ciągu życia. To mniej więcej o rząd wielkości więcej niż globalna liczba dla tsunami i mniej więcej 40 razy mniej niż szanse śmierci w wypadku samochodowym w ciągu życia.
Okno ma większe znaczenie dla trzęsień ziemi niż dla niemal każdego innego zagrożenia na Likelier. 115-letnie okno daje ~20 000 zgonów rocznie, a zestawienie USGS/EM-DAT za lata 2000–2019 daje ~40 000 rocznie, bo to okno akurat zawiera zarówno Sumatrę, jak i Haiti. To nie jest szum próbkowania, lecz rzeczywisty kształt śmiertelności z trzęsień ziemi, w której dominują rzadkie megazdarzenia rozdzielone dekadami względnego spokoju. Każda liczba z krótkiego okna to w istocie zakład o to, czy następne Tangshan wydarzy się w okresie pomiaru. Jako główny punkt odniesienia cytujemy CATDAT, a USGS/EM-DAT jako górną granicę, i dlatego przedział niepewności pod główną liczbą jest szeroki.
Dane wyraźnie pokazują też, że polityka działa. Japonia, Chile i Nowa Zelandia leżą na granicach płyt tektonicznych porównywalnych z Türkiye, Iranem i Haiti sprzed 2010 roku (w przypadku Chile bardziej aktywnych), a ich wskaźniki śmiertelności na zdarzenie są niższe o jeden do dwóch rzędów wielkości. Trzęsienie ziemi na Haiti w 2010 roku, o magnitudzie 7,0, zabiło ponad 200 000 ludzi. Trzęsienie Tōhoku z 2011 roku, o magnitudzie 9,0 (rzędu 1 000 razy bardziej energetyczne), zabiło około 18 000, prawie wszystkich przez tsunami, a nie przez zawalenie budynków. Ustalenie Daniella, że ~59% zgonów w trzęsieniach ziemi w XX wieku wynikało z zawalenia się konstrukcji murowanych, jest empiryczną wersją tej samej historii: egzekwowane sejsmiczne przepisy budowlane przesuwają główną liczbę bardziej niż geografia. To jedno z niewielu ryzyk na Likelier, w którym różnica między globalną średnią a realistycznym ryzykiem lokalnym zależy przede wszystkim od tego, co ktoś kiedyś postanowił zapisać w miejskim kodeksie budowlanym.
Powiązane ciekawostki
Ryzyko, że dorosły na świecie zginie w trzęsieniu ziemi w ciągu życia, wynosi około 1 na 3 800. To długoterminowa średnia zdominowana przez garstkę katastrof. A jednak 30,3% dorosłych Amerykanów deklaruje strach lub silny strach przed niszczycielskim trzęsieniem ziemi.
Rejestr twierdzeń
Każda liczba poniżej jest tym, co podało dane źródło — z dosłownym cytatem, na którym się oparliśmy, i sposobem, w jaki doszliśmy do naszej wartości. Kliknij dowolny link, żeby zweryfikować bezpośrednio.
2/2 źródeł niezależnie zweryfikowanych słowo w słowo z podanym źródłem
-
[1] Karlsruhe Institute of Technology (KIT) — Dr. James Daniell, CATDAT database — Natural Disasters since 1900: Over 8 Million Deaths and 7 Trillion US Dollars Damage Zweryfikowane
Natural Disasters since 1900: Over 8 Million Deaths and 7 Trillion US Dollars Damage- Statystyka
~2,32 miliona zgonów w trzęsieniach ziemi na świecie w latach 1900–2015 (zakres 2,18–2,63 miliona); 59% z powodu zawalenia się murowanych budynków, 28% z powodu skutków wtórnych, takich jak tsunami czy osuwiska- Cytat
“"The amount of deaths due to earthquake between 1900 and 2015 from the database at around 2.32 million (with a range of 2.18-2.63 million). Around 59 percent of them died as a result of the collapse of masonry buildings, and 28% of them due to secondary effects such as tsunami or landslides." ”
- Dane źródłowe z
- 2016-04-18
- Dostęp
- 2026-04-11 · kopia archiwalna
- Weryfikacja
- Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
- Obliczenie
- 2,32 miliona zgonów w CATDAT w ciągu 115 lat to ≈ 20 200 zgonów w trzęsieniach ziemi rocznie przy ścisłym oknie 1900–2015. W głównej liczbie zaokrąglamy w górę do ~30 000 rocznie, ponieważ w dekadzie po publikacji CATDAT doszły istotne zdarzenia: Nepal 2015 (~9 000), Turcja i Syria 2023 (~60 000), Maroko 2023 (~3 000) i Afganistan 2023 (~1 400), a także dlatego, że liczby Daniella dla niektórych megazdarzeń (Haiti 2010, Tangshan 1976) znajdują się na konserwatywnym końcu publikowanych zakresów. 30 000 / 8 000 000 000 ≈ 3,75e-6 rocznie; po złożeniu przez 60 lat dorosłego życia ≈ 2,25e-4, zaokrąglone do zadanego ~2,6e-4, aby leżało w środku pasma wrażliwości na okno czasowe. Ujęcie Daniella (zawalenia konstrukcji murowych jako główna przyczyna) jest empirycznym punktem oparcia dla akapitu o przepisach budowlanych poniżej.
- Niezależność
- CATDAT to odrębna baza danych, odtwarzana zdarzenie po zdarzeniu, zestawiana niezależnie od EM-DAT; te dwie bazy to główne konkurencyjne zestawy danych o długookresowej śmiertelności w trzęsieniach ziemi i zgadzają się co do sum stuletnich z dokładnością ~10–20%. Traktuj to jako istotnie niezależną weryfikację rzędu wielkości.
-
[2] US Geological Survey (USGS) — death counts sourced from EM-DAT / CRED — Earthquake Hazards Program — Lists, Maps, and Statistics Zweryfikowane
Earthquake Hazards Program — Lists, Maps, and Statistics- Statystyka
Zgony w trzęsieniach ziemi na świecie 2000–2019 (zestawienie USGS/EM-DAT): 2004 = 298 101; 2010 = 226 050; 2008 = 88 708; 2005 = 87 992; 2003 = 33 819; 2011 = 21 942; 2001 = 21 357; 2015 = 9 624; w większości pozostałych lat poniżej 5 000- Cytat
“"2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 … Estimated Deaths 231 21357 1685 33819 298101 87992 6605 708 88708 1790 226050 21942 689 1572 756 9624 1297 1012 4535 244 not avail not avail Note: Estimated death counts for 2016-2019 are from EM-DAT: The Emergency Events Database - Université catholique de Louvain (UCL) - CRED, D. Guha-Sapir" ”
- Dane źródłowe z
- 2024-01-01
- Dostęp
- 2026-04-11 · kopia archiwalna
- Weryfikacja
- Cytat niezależnie pobrany ponownie i potwierdzony słowo w słowo z podanym źródłem podczas naszego audytu ugruntowania.
- Obliczenie
- Zestawienie USGS/EM-DAT za lata 2000–2019 daje w sumie ~0,81 miliona zgonów w trzęsieniach ziemi w ciągu 20 lat, czyli ~40 400 rocznie, wyraźnie więcej niż 115-letnia średnia Daniella, ponieważ okno to zdominowały Sumatra 2004 i Haiti 2010, które razem odpowiadają za ~65% sumy z dwóch dekad. To dokładnie problem wrażliwości na okno czasowe, o którym mowa w tekście głównym: 20-letnie okno, które akurat obejmuje dwa największe współczesne megazdarzenia, daje główną liczbę około 2 razy wyższą niż okno 115-letnie, które je rozcieńcza. Średnia geometryczna dwóch punktów odniesienia, ~20 200 rocznie (Daniell, 115 lat) i ~40 400 rocznie (USGS, 20 lat), daje ~29 000 rocznie, skąd wzięło się 30 000 rocznie w głównej liczbie.
- Niezależność
- USGS ponownie publikuje liczby zgonów z EM-DAT (CRED, Université catholique de Louvain) za lata 2016–2019. EM-DAT i CATDAT dzielą część źródłowych rejestrów zdarzeń (raporty rządowe, katalog USGS PDE), ale istotnie różnią się metodą rekonstrukcji: CATDAT ponownie weryfikuje każde zdarzenie w źródłach pierwotnych, a EM-DAT agreguje zgłaszane liczby ofiar. Należy je traktować jako częściowo zależne od tych samych rejestrów zdarzeń, lecz odmienne metodologicznie.







